KONSONANSE I DYSONANSE
Niektóre interwały brzmią łagodnie a niektóre dość ostro. Dlatego wprowadzono w muzyce pojęcie konsonansu i dysonansu.
Konsonanse (łac. consonans = zgodnie brzmiący) dzielą się na:
doskonałe: w skład ich wchodzą interwały czyste (prymy, kwarty, kwinty i oktawy),
niedoskonałe: tercje małe i wielkie, seksty małe i wielkie.
Do dysonansów (łac. dissonans = niezgodnie brzmiący) należą sekundy małe i wielkie, septymy małe i wielkie oraz wszystkie interwały zmniejszone i zwiększone. Dysonanse harmoniczne rozwiązują się na konsonanse. Podczas tego rozwiązywania następuje ruch głosów (ruch boczny lub ruch przeciwny).
Głosy postępują w ruchu bocznym wówczas gdy jeden z nich pozostaje w miejscu a drugi postępuje minimum o sekundę. Gdy oba głosy poruszają się w przeciwnych kierunkach mówimy o ruchu przeciwnym.
| Interwał ... rozwiązuje się | w ruchu bocznym | w ruchu przeciwnym |
| sekunda | na tercję | na kwartę |
| tercja zmniejszona | --- | na prymę |
| tercja zwiększona | --- | na kwintę |
| kwarta zmniejszona | na tercję małą | na sekundę |
| kwarta zwiększona | na tercję | na sekstę |
| kwinta zmniejszona | na sekstę | na tercję |
| kwinta zwiększona | na sekstę wielką | --- |
| seksta zmniejszona | --- | na kwartę |
| seksta zwiększona | --- | na oktawę |
| septyma | na sekstę | na kwintę |
Z powyższej tabelki odczytujemy, np. że interwał sekundy rozwiązuje się:
a) w ruchu bocznym - na tercję
b) w ruchu przeciwnym - na kwartę.