OKTAWA, DŹWIĘKI, PIĘCIOLINIA

Jeżeli przyjrzymy się klawiaturze fortepianu, to zobaczymy, że składa się ona z pewnych stale powtarzających się ugrupowań klawiszy. Takim ugrupowaniem jest siedem białych i mieszczących się pomiędzy nimi pięć czarnych klawiszy, zawartych w obrębie oktawy. Oktawa jest podstawową jednostką w muzyce.

Rysunek 4 - 10 KB. Powiększenie - 21 KB

Oktawa podzielona jest na dwanaście równych części. Każdy trzynasty dźwięk jest powtórzeniem pierwszego, leżącego o oktawę wyżej. Wszystkie dźwięki odległe od siebie o oktawę noszą te same nazwy.

Istnieje 7 odrębnych nazw dla białych klawiszy, gdyż ósmy jest powtórzeniem pierwszego o oktawę wyżej:

 

Nuta - element notacji muzycznej; znak graficzny określający relatywną wartość rytmiczną (czas trwania dźwięku), a po umieszczeniu na pięciolinii opatrzonej kluczem - także wysokość dźwięku.

Nuta składa się z główki (zaczernionej lub pustej) i pionowej laski, do której może być dołączona chorągiewka (jedna lub kilka) lub poziome kreski (belki), łączące grupy nut o tej samej wartości rytmicznej.

Rysunek 5 - 8 KB

Począwszy od półnuty do nuty dodaje się laskę, a począwszy od ósemek - chorągiewkę. Laskę skierowaną w górę pisze się po prawej stronie, natomiast laskę skierowaną w dół, po lewej. Długość ogonków obejmuje na pięciolinii rozpiętość oktawy. Począwszy od czwartej linii systemu pięciolinii laski skierowane są w dół. Chorągiewki zawsze skierowane są w stronę prawą.

Rysunek 6 - 2 KB

Nuty zapisujemy na liniach, między liniami, nad liniami oraz pod liniami. O położeniu mówimy nuty mówimy, np. nuta na pierwszej linii, nuta nad drugą linią, nuta pod drugą dodaną górną...

 Rysunek 07 - 3 KB