PRZEDŁUŻANIE WARTOŚCI RYTMICZNYCH

Do przedłużenia wartości nut i pauz służą:

PODZIAŁ REGULARNY (DWÓJKOWY) NUT I PAUZ

1. Kropka umieszczona z prawej strony nuty przedłuża jej wartość o połowę. Często stosuje się dwie lub trzy kropki przy nucie. Druga kropka przedłuża dodatkowo wartość nuty o czwartą część jej pierwotnej wartości, a trzecia kropka - o ósmą część.

Rysunek 29 - 4 KB

Przedłuża się za pomocą kropek wartość pauz (rys. 29).

Rysunek 30 - 2 KB

Należy zwracać uwagę na właściwe umieszczenie kropek. Gdy nuta leży między liniami, kropkę piszemy obok nuty. Gdy nuta leży na linii kropkę piszemy nieco wyżej od główki nuty, nigdy na linii.

Rysunek 31 - 1 KB

 

2. Łuk łączący (przetrzymujący) łączy dwie nuty na tej samej wysokości i przedłuża wartość rytmiczną pierwszej o wartość drugiej.

Rysunek 32 - 1 KB

Łuk łączący dwie nuty pisze się po przeciwnej stronie ogonków połączonych nut. Jeżeli notujemy dwa głosy, to głos górny otrzymuje łuk od góry, a dolny od dołu. Przy trzech głosach - dwa głosy otrzymują łuki od góry, a jeden od dołu lub odwrotnie. Przy czterech głosach - najczęściej dwa głosy górne otrzymują łuki od góry, a dwa dolne od dołu.

Rysunek 33 - 3 KB

3. Fermata - w przeciwieństwie do kropki i łuku fermata nie określa ściśle czasu, o jaki należy przedłużyć wartość nuty. Pozostawia się to woli wykonawcy.

Fermatę pisze się zwykle nad nutą. Przy dwu głosach fermatę pisze się osobno dla każdego dźwięku. Fermata może być umieszczona nad kreską taktową. Oznacza to wówczas przerwę w przebiegu utworu w miejscu jej zaznaczenia.

Rysunek 34 - 2 KB

 

PODZIAŁ NIEREGULARNY

Podział nuty z kropką, a więc wartości trójdzielnej, na trzy części jest również podziałem regularnym. Jeżeli wartość podzielimy na dwie, trzy, cztery, pięć części - otrzymamy duolę, triolę, kwartolę, kwintolę itd.

Rysunek 35 - 7 KB